21 Mayıs 2026 tarihli ve 33260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/48 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile, hukuk davalarında istinaf mahkemesinin (Bölge Adliye Mahkemesi) ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak esastan yeni bir karar vermesi halinde, sırf dava değeri belirli bir parasal sınırın altında olduğu için Yargıtay’a temyiz yolunun kapalı olması Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
Kararın Detayları:
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan ve miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının temyiz edilemeyeceğini öngören kuraldır. İptal kararı kuralın tümü için değil, sadece “istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hali” yönünden verilmiştir. (Bu miktar 2026 yılı için yeniden değerleme oranlarıyla 682.000 TL olarak uygulanmaktadır).
- İstinaf merciinin, başvuru üzerine derece mahkemesinin kararından farklı olarak ilk kez yeni bir karar vermesi halinde, bu kararın doğrudan kesinleşerek denetim imkânının ortadan kalkmasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiği ileri sürülmüştür.
- Anayasa Mahkemesinin Değerlendirmesi:
- Yüksek Mahkeme, davaların makul süre içinde ve daha az masrafla sonuçlandırılması amacıyla istisnai haller dışında istinaf kararlarının kesin olmasının anayasal açıdan meşru bir amaç taşıdığını belirtmiştir.
- Ancak, istinaf başvurusunun kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve işin esası hakkında ilk elden yeni bir karar verilmesi hâlinde, bu karara karşı temyiz yolunun kapalı olmasının “hükmün denetlenmesini talep etme hakkına” aykırılık oluşturacağı vurgulanmıştır.
- Miktar itibarıyla sınırın altında kalsa bile, esasa ilişkin verilen yeni bir kararın taraflar için yaratacağı sonucun tümüyle önemsiz olduğu söylenemez.
- İş yükünün azaltılması gibi amaçlara daha hafif sınırlamalarla ulaşılabilecekken, temyiz yolunun tamamen kapatılması kişilerin hak arama özgürlüğüne ölçüsüz bir sınırlama getirmektedir.
- Sonuç: Anayasa Mahkemesi, söz konusu HMK kuralını “istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hali” yönünden Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırı bularak oybirliğiyle iptal etmiştir.
Genç Avukatlık Bürosu Olarak Değerlendirmemiz: Bu iptal kararı, hukuk davalarında (alacak, tazminat, işçi-işveren uyuşmazlıkları vb.) hak arama özgürlüğü açısından çok kritik bir kapıyı aralamıştır. Bilindiği üzere, 2026 yılı itibarıyla dava değeri 682.000 TL’nin altında olan uyuşmazlıklarda Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararları kesin nitelikteydi ve Yargıtay’a taşınamıyordu. Ancak bu yeni Anayasa Mahkemesi kararı ışığında; ilk derece mahkemesinde davayı kazanmanıza rağmen İstinaf mahkemesi bu kararı kaldırıp aleyhinize yeni bir hüküm kurarsa, davanızın değeri 682.000 TL’nin altında olsa dahi artık kararı Yargıtay’a temyiz edebileceksiniz. Adil yargılanma ve mahkemeye erişim hakkını güçlendiren bu yeni durum karşısında, devam eden hukuki süreçlerinizde temyiz haklarınızı kaybetmemek ve süreci en doğru stratejiyle yönetmek adına büromuzun uzman ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
