31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun; icra iflas süreçlerinden ceza yargılamasına, medeni usul hukukundan borçlar hukukuna kadar yargının işleyişini temelden değiştiren devasa bir “torba kanun” niteliğindedir. Özellikle HMK m.107’de düzenlenen “Belirsiz Alacak Davası”nın tamamen mülga edilmesi, ceza davalarında HAGB kararlarına karşı “istinaf” yolunun açılması, bedensel zararlarda faiz başlangıcının yeniden belirlenmesi ve miras kalan taşınmazların icradan satışında sadece mirasçıların katılabileceği yeni bir ihale usulünün getirilmesi kanunun en can alıcı noktalarıdır. Tüm vatandaşları ve şirketleri yakından ilgilendiren bu yasal değişiklikleri başlıklar hâlinde özetliyoruz.
1. Medeni Usul Hukukunda Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı!
İş davaları ve tazminat davaları başta olmak üzere hukuk mahkemelerinin en çok uyguladığı dava türlerinden biri olan HMK m. 107 (Belirsiz Alacak Davası) tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun yerine kısmi davalara ilişkin HMK m. 109’a yeni bir fıkra eklenerek, alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda (kısmi dava), talep konusunun tahkikat aşaması bitene kadar “iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceği” hüküm altına alınmıştır. Bu artırılan kısım için zamanaşımı, dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacaktır. Kanunun geçici maddesine göre; kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan belirsiz alacak davaları, eski kanun hükümlerine tabi olmaya devam edecektir.
Ayrıca yargılamanın hızlandırılması amacıyla;
- Duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 aydan daha uzun olamayacağı kanunla emredici hâle getirilmiştir (bilirkişi veya istinabe gibi zorunlu hâller hariç).
- Ses ve görüntü nakli (e-duruşma) yoluyla katılım sağlanan duruşmalarda, feragat, kabul, sulh, yemin gibi çok kritik işlemler hariç olmak üzere, katılımcıların fiziki imza atmasına yönelik hükümler uygulanmayacaktır.
2. Ceza Muhakemesi Hukukunda (CMK) HAGB Kurumu Baştan Yazıldı
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kurumu, Anayasa Mahkemesinin daha önceki iptal kararları doğrultusunda yeniden düzenlenmiştir:
- Artık HAGB kararlarına karşı doğrudan “istinaf” (Bölge Adliye Mahkemesi) kanun yoluna başvurulabilecektir. İstinaf mercii, kararı hem usul hem de esas yönünden (hukuka aykırılıklar bakımından) inceleyecektir.
- İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa kapsamında “kötü muamele” sayılabilecek suçlarda artık kesinlikle HAGB kararı verilemeyecektir.
- HAGB kararı verilebilmesi için mağdurun veya kamunun zararının tamamen giderilmesi şarttır. Zarar derhâl giderilemiyorsa, sanığın denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödeme yapması koşuluyla da HAGB verilebilecektir.
3. İcra ve İflas Hukuku ile Medeni Hukuktaki Kritik Yenilikler
- İcra ve İflas Kanunu m. 114’te yapılan değişiklikle, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve üçüncü kişilerin payının bulunmadığı taşınmazların “ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu)” yoluyla satışında; birinci açık artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacaktır. Bu birinci artırmada elektronik tekliflerin muhammen bedelin %100’ünü bulması gerekecektir. Eğer mirasçılar arasında satış gerçekleşmezse, ikinci ihale genel katılıma (herkese) açık olarak %50 bedelle yapılacaktır. Bu usul, aile yadigarı malların ucuza üçüncü kişilerin eline geçmesini önlemek amacıyla sadece bir defaya mahsus uygulanacaktır.
- Kısıtlıların (vesayet altındakilerin) mallarının satışı, artık adliye koridorlarında değil, UYAP sistemine entegre edilen “Elektronik Satış Portalı” üzerinden açık artırmayla yapılacaktır.
4. Borçlar Hukuku: Tazminatlarda Faiz ve Hukuki Faiz Oranı Değişti
- Sözleşmeyle belirlenmeyen durumlarda uygulanacak “kanuni faiz” ve “temerrüt faizi” hesaplaması Merkez Bankası endeksine bağlanmıştır. Artık faiz oranı, Merkez Bankasının bir önceki yılın 31 Aralık gününde kısa vadeli krediler için uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak uygulanacaktır.
- Yargıtay daireleri arasında büyük ihtilaflara neden olan tazminatlardaki faiz başlangıcına kanuni çözüm getirilmiştir. Ölüm veya bedensel zarar (iş kazaları, trafik kazaları vb.) tazminatlarında; zarar görenin gelirinin (kazancının) “bilindiği” geçmiş döneme ait tazminat için olay (haksız fiil) tarihinden, gelirin “bilinemediği” geleceğe yönelik (aktüeryal) hesaplanan tazminat için ise karar tarihinden itibaren yasal faiz işletilecektir.
5. Dolandırıcılık Suçunda “Hesap Kiralayanlara” Ceza İndirimi
Türk Ceza Kanunu m. 158’deki nitelikli dolandırıcılık suçuna yeni bir fıkra eklenmiştir. Dolandırıcılık şebekelerine sadece kendi banka hesabını, kredi kartını veya kripto para hesabını “kullandırarak” (halk arasındaki tabiriyle hesap kiralayarak) iştirak eden kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilecektir. Mevcut tutuklu veya hükümlü dosyalarının yeniden incelenmesi için geçici maddeyle mahkemelere iade ve etkin pişmanlık imkânları getirilmiştir.
6. Hakim ve Savcılara “Hukuki Konuda Bilirkişiye Gitme” Yasağı
Yargılamaları uzatan en büyük sorunlardan biri olan “her dosyayı bilirkişiye gönderme” alışkanlığına karşı radikal bir adım atılmış ve Hâkimler ve Savcılar Kanunu’na disiplin suçu eklenmiştir. Hâkim ve savcıların, “mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurmaları” açıkça disiplin yaptırımına bağlanmıştır.
Genç Avukatlık Bürosu Olarak Değerlendirmemiz:
31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren bu devasa Yargı Paketi, yıllardır süregelen birçok usulü temelinden değiştirmiştir. Özellikle HMK’daki Belirsiz Alacak Davası’nın kaldırılması, dava açılış stratejilerini tümüyle değiştirecektir. Bundan sonra açılacak işçi alacağı, tazminat ve ticari alacak davalarında “Kısmi Dava” kurumunun sıkı şekil şartlarına uyulması ve zamanaşımı risklerine karşı çok daha dikkatli bir ön hazırlık yapılması zorunludur.
Öte yandan, ceza yargılamalarında HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) kurumunun “istinaf” denetimine açılması, haksız yere HAGB alan ve bu nedenle beraat edemeyen müvekkillerimiz için üst mahkemeye başvuru yoluyla büyük bir hak arama hürriyeti sağlamıştır. Yeni faiz hesaplama yöntemleri ve miras hukukundaki aile içi ihale süreçleri başta olmak üzere, devam eden dosyalarınızın stratejisinin bu yeni kanun ışığında baştan aşağı revize edilmesi için büromuzun uzman ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
