18 Ağustos 2026 tarihli ve 33334 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7593 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, çocuk ceza adalet sistemini ve çocuk koruma mekanizmalarını baştan aşağı değiştiren çok radikal reformlar içermektedir. Kanun ile; çocukların karıştığı suçlarda ceza miktarları ciddi şekilde artırılmış, “suça sürüklenen çocuk” kavramı yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesi getirilmiş, çocukların ateşli silah ve kesici aletlere erişimini engelleyemeyen veliler ve sorumlular için hapis cezaları ile tazyik hapisleri öngörülmüş ve internet denetimi dâhil yepyeni “Yönlendirme Tedbirleri” hukukumuza kazandırılmıştır. Çocuk hakları, aile hukuku ve ceza yargılamalarını derinden etkileyecek bu tarihi reformun tüm detaylarını sizler için derledik.
1. Çocukların Ceza Oranlarında Büyük Artış ve İndirim Sınırları (TCK m. 31)
7593 sayılı Kanun, suça karışan çocukların yaş gruplarına göre uygulanan ceza indirim oranlarını ciddi ölçüde daraltarak fiili hapis sürelerini artırmıştır:
- 12-15 Yaş Grubu İçin: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda çocuklara verilecek ceza alt sınırı “oniki yıldan” “onüç yıla”, üst sınırı ise “onbeş yıldan” “onsekiz yıla” yükseltilmiştir. Müebbet hapis gerektiren suçlarda ceza “dokuz yıldan onbir yıla” yerine “on yıldan oniki yıla” çıkarılmış, diğer süreli hapis cezalarında ise yapılabilecek indirim sınırı “yedi yıldan” “dokuz yıldan” fazla olamaz şeklinde değiştirilerek cezalar ağırlaştırılmıştır.
- 15-18 Yaş Grubu İçin: Ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda ceza aralığı “onsekiz ila yirmidört yıl” yerine “ondokuz ila yirmiyedi yıl”; müebbet hapis gerektiren suçlarda “oniki ila onbeş yıl” yerine “onbeş ila onsekiz yıl” olarak belirlenmiştir. Diğer süreli cezalarda üst sınır indirimi “oniki yıldan fazla” olamazken artık “onbeş yıldan fazla” olamayacaktır.
- Ağır Suçlarda İndirim Uygulanmayabilir (TCK m. 31/4): Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında; kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli veya daha önceden kasıtlı suçtan mahkûmiyet durumlarından biri varsa hiçbir çocukluk indirimi uygulanmayabilecektir. Benzer şekilde, ceza sorumluluğu olan 12-15 yaş grubundaki çocuklar için de kendi indirim hükümleri yerine, daha az indirim öngören 15-18 yaş grubu hükümleri uygulanabilecektir.
2. İhmalkâr Silah Sahiplerine Hapis Cezası (6136 s.K. m. 13/A)
Çocukların evde veya çevrelerinde silaha erişimini engellemek amacıyla silah sahiplerine doğrudan hapis cezası getirilmiştir:
- Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde saklanması/muhafaza edilmesi suretiyle bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiili daha ağır bir cezayı gerektirmedikçe bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır. Bu düzenleme ile “silahı güvenli yerde saklamama” eylemi müstakil bir suç haline gelmiştir.
3. Amaç Dışı Bıçak Taşıma ve Çocuklara Satış Yasağı (Kabahatler Kanunu m. 43/C)
Sokaklarda kesici alet kullanımını ve çocukların bıçak taşımasını engellemek için son derece katı kurallar getirilmiştir:
- 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan her türlü bıçak ile kesici, delici veya bereleyici aletlerin ruhsatlı iş yerleri dışında satılması, sergilenmesi ve 18 yaşından küçük çocuklara satılması, onlar tarafından satın alınması veya taşınması tamamen yasaklanmıştır.
- Bu yasaklara uymayan kişilere 5.000 TL, bıçakların sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde 10.000 TL idari para cezası verilecektir. Kabahati öğrenip de yetkili makamlara bildirmeyen işletme sorumlularına da 5.000 TL ceza uygulanacaktır. Bu yasaklar internet ve mesafeli satışlar için de geçerlidir.
- Kabahati işleyen çocuk 15 yaşından küçükse, mülki amir tarafından çocuk hâkiminden çocuk hakkında koruyucu/destekleyici tedbir talebinde bulunulacaktır.
- İstisna: Sanat, meslek icrası veya eğitim için gerekli bıçakların icra yerinde kullanılması ve bulundurulması bu yasakların dışındadır.
4. Aile Hukuku Yükümlülüklerini İhmal Eden Velilere Ağır Ceza (TCK m. 233)
- Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim veya destek yükümlülüğünü ihlal eden veli/vasilerin cezaları artırılmıştır. (Örneğin birinci fıkradaki ceza sınırı “bir yıla kadar” yerine “üç aydan iki yıla kadar” yapılmıştır).
- Daha da önemlisi; bu ihmal veya yükümlülük ihlalleri nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu işlemesi halinde, veliye veya sorumluya verilecek ceza şikâyet aranmaksızın yarısından iki katına kadar artırılacaktır.
5. Yeni Bir Güvenlik Tedbiri: “Yönlendirme Tedbirleri” (ÇKK m. 5/A)
Ceza sorumluluğu olmayan (12 yaş altı veya algılama yeteneği gelişmemiş) adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü yeni bir güvenlik tedbiri türü olan “Yönlendirme Tedbirleri” getirilmiştir:
- Sosyal ve Toplumsal Hizmetler: Çocukların kamu kurumlarında psikososyal gelişimlerine katkı sağlayacak şekilde 20 ila 300 saat arasında görev alması.
- Dijital Risklerden Korunma Tedbiri: Çocuğun kullandığı telefon, tablet, bilgisayar gibi cihazların BTK ve Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 ay ile 2 yıl arasında takip yazılımlarıyla denetlenmesi, riskli mecra ve platformlara erişimin engellenmesi.
- Kitap ve Kütüphane Tedbiri: Belirlenen kütüphanelerde 20 ila 300 saat görev alma veya belirlenen eserleri okuma yükümlülüğü.
- Çevre Temizliği Tedbiri: Park, bahçe veya sahillerde 20 ila 300 saat çevre temizliği ve ağaçlandırma faaliyetlerine katılım.
- Bağımlılık Tedbiri: Alkol, uyuşturucu, kumar veya davranışsal bağımlılıkların tedavisi için rehabilitasyon programlarına katılım.
- HAGB Kararlarında Zorunluluk: Adli süreçteki çocuklar hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilmesi halinde, bu yönlendirme tedbirlerinden bir veya birkaçının denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanması zorunlu kılınmıştır.
6. Tedbirlere Uymayan Velilere “Tazyik Hapsi” (ÇKK m. 45)
- Çocuk hakkında mahkemece verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden, süreci zorlaştıran anne, baba, vasi veya bakım sorumlusu kimseler; eylemleri suç teşkil etse dahi çocuk hâkimi kararıyla üç günden on güne kadar tazyik hapsi ile cezalandırılacaktır.
7. Yataklı Sağlık Kurumlarında “Acil Korunma Kararı” Prosedürü (ÇKK m. 9)
- Akıl hastalığı, bağımlılık veya ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık nedeniyle tehlike oluşturan ve sağlık kurumuna gelen/getirilen çocuk hakkında uzman hekimce 24 saat içinde acil korunma raporu düzenlenir.
- Sağlık kurumu 24 saat içinde çocuk hâkimine başvurur. Başvurudan itibaren 48 saat içinde 3 uzman hekimden oluşan resmî kurul raporu mahkemeye sunulur ve hâkim en geç 48 saat içinde kararını verir. Karar çıkana kadar çocuğa gerekli tıbbi müdahale ve tedavi kolluk yardımı alınarak uygulanmaya devam edilir.
8. Usul, İnfaz ve Terminoloji Değişiklikleri
- Terminoloji Değişimi: Mevzuattaki “suça sürüklenen çocuk” ibareleri, çocukların etiketlenmesini önlemek amacıyla “adli süreçteki çocuk” veya “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” olarak değiştirilmiştir.
- Sosyal İnceleme Zorunluluğu (CMK m. 174/1-e): 15 yaşından küçük çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu (SİR) yaptırılmaksızın düzenlenen iddianameler, mahkeme tarafından savcılığa iade edilecektir.
- İnfaz İndirimi Sınırı (CGTİHK m. 107/5): 15 yaşından küçük çocukların cezaevinde geçirdiği 1 günün 2 gün sayılmasına ilişkin avantajlı infaz kuralından; kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve suç örgütü kurma suçları hariç tutulmuştur.
- Çocuk Eğitimevlerine Geçiş: Çocukların eğitimevlerine ayrılması kararlarında, Türkiye Barolar Birliği çocuk hakları komisyonundan görevlendirilecek bir avukatın da yer alacağı uzman kurulun en geç üç ayda bir değerlendirme yapması şartı getirilmiştir.
Genç Avukatlık Bürosu Olarak Değerlendirmemiz:
18 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren bu kapsamlı kanun (bıçakların yetkisiz satışı ve sergilenmesine ilişkin ticari yasaklar ise 1 Aralık 2026’da yürürlüğe girecektir), ülkemizde çocuk ceza adaletine bakışı tamamen değiştirmektedir.
Kanun, sadece suça karışan çocukların cezalarını artırmakla kalmamış; çocukların suça yönelmesinde ihmali bulunan velileri, vasileri ve hatta silah/bıçak sahiplerini doğrudan hedef alarak onlara yönelik ağır hapis cezaları ve tazyik hapsi yaptırımları getirmiştir. Özellikle ceza davalarında çocukların savunma stratejilerinin bu yeni ceza oranları, sosyal inceleme zorunlulukları ve “yönlendirme tedbirleri” göz önünde bulundurularak kurgulanması hayati önem taşımaktadır.
Ayrıca perakende ve e-ticaret sektöründe faaliyet gösteren müvekkillerimizin, çocuklara kesici/delici alet satışına yönelik getirilen ağır idari para cezalarından kaçınmak adına 1 Aralık 2026’ya kadar satış ve yaş doğrulama altyapılarını ivedilikle revize etmelerini tavsiye ederiz. Çocuk hakları, aile hukuku sorumlulukları ve adli süreçlerdeki hak ihlallerinin önüne geçmek için büromuzun uzman ceza ve aile hukuku departmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.
